صفحه اصلی / اخبار / فلسفۀ علم رجال؛ ضرورت، کاربرد و جایگاه آن در برنامۀ تحصیلی حوزه

فلسفۀ علم رجال؛ ضرورت، کاربرد و جایگاه آن در برنامۀ تحصیلی حوزه

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، سیدعلیرضا حسینی شیرازی، محقق برجسته در علم حدیث و رجال و رئیس گروه رجال مرکز تحقیقات علوم اسلامی نور در یکی از نشست های رجالی حوزه علمیه خراسان به تبیین فلسفۀ علم رجال پرداخت و با بیان اینکه عنوان کامل این علم، «علم رجال الحدیث» است، گفت: حیات شیعه به حدیث و حیات حدیث شیعه به علم رجال است، و کلیّت میراث حدیثی شیعه سالم است و شبهات در این زمینه همه قابل پاسخ هستند.

وی سپس در خصوص فراگیری علم حدیث اظهار داشت: برای آشنائی با هر علمی باید حداقل چهار مطلب چرائی پیدایش علم، مجموعه مسائل علم که آن دانش درصدد پاسخگوئی به آنهاست، شناخت درست و دقیق منابع آن علم برای اطلاع از محتویات آن دانش و راه حلهای بکارگرفته شده برای پاسخ به مسائل آن علم مشخص شود.
این محقق در علم حدیث و رجال با اشاره به انگیزۀ پیدایش علم رجال الحدیث، در ادامه هر حدیث را به دو بخش سند و متن تقسیم و تشریح کرد: سند حدیث، مجموعه عناوین افرادی است که حدیث را از معصوم علیه السلام برای ما نقل کرده اند و متن حدیث محتوای حدیث است.
استاد حسینی با بیان اینکه اقسام چهارگانۀ صحیح، مونّق، حسن و ضعیف، اعتبار سند حدیث را برای ما تأمین می کند، خاطرنشان کرد: تشخیص صدور روایت از معصوم علیه السلام و تشخیص رتبۀ حدیث، به شخصیتهای سند حدیث گره خورده است لذا برای عمل به روایات باید احراز کنیم که آنها از معصوم صادر شده و معتبرند؛ و علم رجال الحدیث متکفّل این مهم است.
محقق علم حدیث و رجال در ادامه با بیان اینکه در هیچ یک از کتب حدیثی دربارۀ شخصیت راویان بحث نشده و لذا دانشمندانی به تألیف منابعی برای معرّفی شخصیت راویان پرداختند، افزود: در اطلاع از شخصیت راویان سه نیاز اصلی، اینکه راوی ثقه است یا نه، شناخت مذهب راویان برای کشف درجۀ اعتبار حدیث، و شناخت طبقۀ راوی برای امکان سنجی ارتباط با راوی قبل لازم است.
وی اضافه کرد: در برخی از احادیث، اسامی راویان بصورت کامل ذکر نشده و با مشکل اشتراک در اسامی مواجه می شویم، لذا شهید ثانی مکرّر این عبارت را آورده اند که فلانی مشترک بین ثقه و ضعیف است.
حسینی سپس به بررسی علم رجال پرداخت و با بیان اینکه در ورود به منابع رجالی سه مشکل وجود دارد، خاطرنشان کرد: در منابع رجالی حدود ۶۷۰۰ راوی وجود دارد، ولی از این تعداد فقط ۱۷۰۰ راوی توصیف کاربردی دارند؛ یعنی تقریباً ۷۵ درصد راویان، اطلاعاتی از آنها در دست نیست و برخی از راویان هم توثیق و هم تضعیف شده اند.
عضو فعال گروه رجال مرکز تحقیقات اسلامی نور در جمع بندی مسائل علم رجال به بحث توثیقات عامه اشاره کرد و گفت: مشایخ ابن ابی عمیر، مرسلات ابن ابی عمیر، مشایخ نجاشی، اکثار اجلّاء، وقوع در تفسیر علی بن ابراهیم و کامل الزیارات، دلالت وکالت بر وثاقت و … حدود ده مسأله در این بحث است.
حسینی با بیان اینکه در علم رجال حدود بیست مسألۀ اصلی و در مجموع پنجاه مسأله موجود است، ابرازکرد: بدون داشتن پاسخی روشن برای این مسائل، نباید سراغ روایات رفت و فتوا داد.
محقق در علم حدیث و رجال در بیان اینکه از چه موقع و چگونه باید به تحصیل علم رجال در حوزه پرداخته شود، خاطرنشان کرد: تحصیل علم رجال حداقل از پایۀ هفت و با آشنائی با دانش رجال (فلسفۀ علم رجال بصورت تطبیقی)، مباحث راوی شناسی و هویت راویان (اشتراک راویان و تمییز مشترکات، شناخت عناوین محرّف و قواعد تحریف، شناخت عناوین متکرّر یک راوی)، منبع، مبنا و مفهوم شناسی، باید شروع شود.
حسینی در پایان بیان کرد: دانش رجال شیعه را بدون اطلاع از تاریخ حدیث شیعه نمی توان فهمید و تاریخ حدیث پیش نیاز و مقدمۀ ضروری برای ورود به مباحث رجالی است.
گفتنی است، نشست های پژوهشی در علم رجال به همت کارگروه رجال پژوهی حوزه علمیه خراسان با دعوت از اساتید برجسته و کشوری در موضوعات مختلف رجالی برگزار می شود.

درباره ی maknun

همچنین ببینید

شروع مجدد دروس خارج از یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ به صورت مجازی

کلاس های دروس خارج حوزه علمیه خراسان از یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ به صورت مجازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *